Systemy emerytalne
oczekiwania wobec systemu emerytalnego, zainteresowanie systemem emerytalnym.

3. Oczekiwania i interesy związane z systemami emerytalnymi.

Wspólne rozwiązywanie problemów społecznych uwidacznia różnice oczekiwań i interesów uczestników tego procesu. Podobnie jest w przypadku systemów emerytalnych. Osoby, które uzyskują bardzo wysokie dochody i gromadzą w ciągu życia znaczny majątek, przekazywany następnym pokoleniom, nie są zainteresowane żadnym systemem emerytalnym. Grupa osób dobrze zarabiających, płacących proporcjonalnie do zarobków wysokie składki, zainteresowana jest na ogół ich gromadzeniem, inwestowaniem i wypłatą z indywidualnych, dziedziczonych kont emerytalnych. Liczą na to, że jest to dla nich korzystniejsze rozwiązanie, ale lekceważą ryzyka inwestycyjne oraz nie biorą pod uwagę że indywidualne odkładanie na emeryturę wymaga podwyższenia składek dla zagwarantowania ciągłości świadczeń na wypadek dłuższego niż przeciętnie życia i że nie rozwiązany pozostaje wówczas problem utrzymania obecnych emerytów  Przedsiębiorcy odbierają powszechny system emerytalny jako system, który wymusza na nich wypłacanie wyższych wynagrodzeń, uwzględniających konieczność odprowadzania przez pracujących składek emerytalnych i bezpośrednio obciążający ich częścią tej składki. Olbrzymia konkurencja zmusza przedsiębiorców do bezwzględnego cięcia kosztów, w tym obniżania wynagrodzeń pracowników. Ponieważ wywołuje to ich sprzeciw, pracodawcy nie zmniejszają wynagrodzeń netto, starają się natomiast obniżać ich wartość brutto, poprzez stosowanie form zatrudnienia obciążonych niższą składką emerytalną. Przy dużym bezrobociu pracownicy godzą się na takie rozwiązanie, ponieważ negatywne skutki, w postaci niższych świadczeń emerytalnych, wystąpią dopiero w odległej przyszłości. Przedsiębiorcy, którzy w ten sposób obniżają koszty pracy, uzyskają przewagę konkurencyjną, ale nie wynika ona z wyższej jakości oferowanych produktów, lepszej organizacji pracy czy technologii produkcji i trwa tylko do czasu, aż inni nie zastosują takich samych form zatrudnienia. Z kolei rynki finansowe, których naturalną cechą jest szukanie okazji do zarabiania pieniędzy, poprzez działania Banku Światowego nakłoniły niektóre państwa, w tym Polskę, do ustawowego powierzenia im części pieniędzy pobieranych przymusowo do powszechnych systemów emerytalnych, obiecując w zamian ich pomnożenie. Pomimo tego, że instytucje finansowe są zwolennikami  jak najdalej idącej deregulacji, w tym wypadku z olbrzymim zaangażowaniem popierają tę korzystną dla siebie regulację. Poza zarabianiem na zarządzaniu funduszami emerytalnymi, rynki kapitałowe zyskały wymarzonego dużego gracza giełdowego, który przez ponad 40 lat zapewnia ciągły, wymuszony dopływ kapitału na giełdę, wynikający ze stopniowego wchodzenia w wiek emerytalny roczników, które wpłacają już składki. Jak wynika z powyższego, interesy wielu wpływowych grup społecznych i zawodowych nie są zbieżne z celami powszechnego systemu emerytalnego.